পশ্চিমবঙ্গ : সুপ্ৰিম কোৰ্টৰ আদেশ SIR প্ৰক্ৰিয়া, বিতৰ্ক আৰু TMC-ৰ লাভ — এক বিশ্লেষণ
পুনম শর্মা
পশ্চিমবঙ্গ বিধানসভা নিৰ্বাচনৰ প্ৰেক্ষাপটত সুপ্ৰিম কোৰ্টে এটা গুৰুত্বপূর্ণ আদেশ প্ৰদান কৰিছে। বিশেষ ইন্টেনচিভ ৰিভিজন (SIR) অনুসৰি নিৰ্মিত আপিলিয়েট ট্ৰাইবুনেলত যিসকল ভোটাৰৰ নাম পুনৰ্বিবেচনাৰ আবেদন ২১ আৰু ২৭ এপ্ৰিলৰ ভিতৰত মঞ্জুৰ হয়, কেৱল তেওঁলোকৰেই নাম ভোটাৰ তালিকাত অন্তৰ্ভুক্ত হ’ব। তাৰ বাবে ‘সাপ্লিমেণ্টাৰী ৰিভাইজড ইলেক্ট’ৰেল ৰ’ল’ প্ৰকাশ কৰা হ’ব বুলি আদালতে নিৰ্দেশ দিছে।
SIR-ৰ প্ৰয়োজনীয়তা আৰু বিতৰ্ক
SIR প্ৰক্ৰিয়াৰ মূল উদ্দেশ্য আছিল ভোটাৰ তালিকাৰ বিশুদ্ধকৰণ, মৃগীয়া, স্থানান্তৰিত বা অযোগ্য ভোটাৰক তালিকাৰ পৰা আঁতৰোৱা। কিন্তু, প্ৰায় ৯০ লাখতকৈ অধিক নাম হঠাৎ আঁতৰোৱা আৰু লাখ লাখ আপিলৰ সৃষ্টি হোৱা — এই সকলোয়ে SIR প্ৰক্ৰিয়াৰ স্বচ্ছতা আৰু ন্যায়সংগততা সন্দেহৰ সৃষ্টি কৰিছে। যদি অন্ততঃ অন্তিম সিদ্ধান্ত আপিলিয়েট ট্ৰাইবুনেলই ল’ব, তেন্তে আগতে এনে বিস্তৃত নাম আঁতৰোৱাৰ প্ৰয়োজনীয়তা কি আছিল?
বহু জনই দাবী কৰিছে — যদি কেৱল হিন্দু, বৌদ্ধ, শিখ আদিকেই নাগৰিকত্ব আৰু ভোটাধিকাৰ দিয়াব পাৰি বুলি ভাবা হ’ল, তেন্তে ইমান ডাঙৰ প্ৰক্ৰিয়া অপ্রয়োজনীয় হ’ব। এই সম্পৰ্কে বিতৰ্ক চৰ্চিত।
TMC আৰু মমতা বেনাৰ্জীৰ লাভ
সুপ্ৰিম কোৰ্টৰ নিৰ্দেশনাৰ পাছত TMC নেত্ৰী তথা মুখ্যমন্ত্ৰী মমতা বেনাৰ্জীয়ে আদেশটো উল্লেখযোগ্যভাৱে স্বাগতম জনাইছে আৰু ভোটাৰ তালিকাত পুনৰ অন্তৰ্ভুক্ত হোৱা লোকলৈ ভোটাৰ চ্লিপ ৰাতিপুৱাই ঘৰে ঘৰে বিলাবলৈ নিৰ্দেশ দিছে। এই সিদ্ধান্তৰ লাভ TMC-ৰ বাবে যথেষ্ট হ’ব পাৰে, কাৰণ SIR-ত আঁতৰোৱা বহুতো নাম TMC-ৰ পৰম্পৰাগত ভোটাৰ — বিশেষকৈ সংখ্যালঘু আৰু গাঁও অঞ্চলৰ লোক।
নিৰ্বাচন আয়োগৰ ভূমিকা আৰু তথ্য
নিৰ্বাচন আয়োগৰ মুখ্য কাৰ্যবাহী বিষয়াই জানিবলৈ দিছে, ২১ এপ্ৰিললৈকে যিসকল আবেদন মঞ্জুৰ হ’ব, তেওঁলোকৰ নাম তালিকাত সন্নিৱিষ্ট হ’ব। সম্পূৰ্ণ পশ্চিমবঙ্গত ৭.৬ কোটি ভোটাৰৰ ভিতৰত প্রায় ৯০.৮ লাখ নাম বিভিন্ন কাৰণত আঁতৰোৱা হৈছে। ইয়াত ৬৩ লাখ মৃত্যু বা স্থানান্তৰৰ বাবে, বাকী ২৭ লাখ “লজিকেল ডিস্ক্ৰেপেন্সী”ৰ বাবে। এতিয়ালৈকে ৫ লাখতকৈ অধিক আপিল দাখিল হৈছে বুলি সূত্ৰই জনাইছে।
বিতৰ্ক আৰু ৰাজনৈতিক প্ৰভাৱ
SIR-ৰ জটিলতা আৰু নাম আঁতৰোৱাৰ সিদ্ধান্তে বহু ভোটাৰ, বিশেষকৈ সংখ্যালঘু সম্প্ৰদায়ক প্ৰভাৱিত কৰিছে। বহুজনৰ মতে, এই প্ৰক্ৰিয়া কোনো বিশেষ ৰাজনৈতিক দলৰ (বিশেষকৈ BJP) এজেণ্ডাৰ সৈতে জড়িত আছিল, যাতে নিৰ্দিষ্ট ভোটাৰক বঞ্চিত কৰিব পৰা যায়। এতিয়া, আদালতৰ আদেশ আৰু তৎপ্ৰেক্ষিতত মমতা বেনাৰ্জীৰ সক্ৰিয়তা, TMC-ৰ বাবে সুবিধাজনক হৈছে।
SIR-ৰ প্ৰয়োজনীয়তা সঁচাকৈ আছিল নেকি?
যদি শেষত আপিলিয়েট ট্ৰাইবুনেলৰ সিদ্ধান্তেই মূখ্য হ’ব, তেন্তে ইমান ডাঙৰ অপাৰেশ্যন প্ৰয়োজনীয় আছিল নেকি? এই প্ৰক্ৰিয়াই চৰকাৰী সময়, সম্পদৰ অপচয় আৰু ভোটাৰত বিভ্ৰান্তি আনিছে। লগতে, কেৱল নিৰ্দিষ্ট সম্প্ৰদায়কেই অধিকাৰ দিয়াৰ দাবীও দেখা গৈছে, যি ভাৰতীয় সংবিধানৰ মৌলিক নীতিসমূহৰ লগত সাংঘর্ষিক।
উপসংহাৰ
SIR আৰু সুপ্ৰিম কোৰ্টৰ আদেশে পশ্চিমবঙ্গ নিৰ্বাচন ৰাজনীতিত নতুন গতি দিছে। SIR-ৰ প্ৰাসংগিকতা সন্দেহৰ সন্মুখীন, আৰু মমতা বেনাৰ্জী তথা TMC-ৰ ভোটাৰ সংহতি সুদৃঢ় কৰিব পৰা সম্ভাৱনা বৃদ্ধি পাইছে। সকলোৰে বাবে স্বচ্ছ, ন্যায়সংগত আৰু সমান ভোটাধিকাৰ সুনিশ্চিত কৰাটোৱেই গণতন্ত্ৰৰ শ্ৰেষ্ঠতা।
